Povratak sa božićnih i novogodišnjih praznika često je emotivan i ispunjen uspomenama, ali za mnoge putnike iz dijaspore može se pretvoriti u ozbiljan finansijski problem ako se ne poštuju carinska pravila Evropske unije. Posebno rizičan dio vozila je prtljažnik, jer upravo tu najčešće završavaju domaće namirnice koje su strogo zabranjene ili ograničene za unos.
Mnogi putnici nisu svjesni da EU primjenjuje vrlo rigorozne propise kada je riječ o uvozu robe iz zemalja koje nisu članice Unije, poput Srbije i Bosne i Hercegovine. Neznanje ili oslanjanje na savjete „iz iskustva“ može dovesti do zapljene robe, ali i visokih novčanih kazni koje u ekstremnim slučajevima dostižu iznose ravne cijeni polovnog automobila.
Kolika je dozvoljena vrijednost robe
Ako ulazite u EU iz trećih zemalja, ukupna vrijednost robe koju unosite za ličnu upotrebu po osobi ne smije preći:
- 430 evra u vazdušnom i pomorskom saobraćaju
- 300 evra u drumskom i željezničkom saobraćaju
- 150 evra za putnike mlađe od 15 godina, bez obzira na način putovanja
Sve preko toga mora se prijaviti, a u određenim slučajevima nije dozvoljeno ni uz plaćanje dažbina.
Duvanski proizvodi: velika razlika po vrsti prevoza
Količina dozvoljenih cigareta i drugih duvanskih proizvoda zavisi od toga kako putujete.
Putnici u vazdušnom saobraćaju mogu unijeti:
- 200 cigareta ili
- 100 cigarilosa ili
- 50 cigara ili
- 250 grama duvana za pušenje
Putnici koji ulaze kopnom ili željeznicom imaju znatno manja ograničenja:
- 40 cigareta
- 20 cigarilosa
- 10 cigara
- 50 grama duvana za pušenje
Za sve putnike važe ista pravila kada su u pitanju grijani duvanski proizvodi, e-tečnosti i novi duvanski proizvodi, ali samo u strogo ograničenim količinama.
Alkohol: šta smijete, a šta ne
Bez obzira na to da li putujete kopnom, vazduhom ili morem, dozvoljene količine alkohola su iste:
- 16 litara piva
- 4 litre vina
- 2 litre alkoholnih pića sa manje od 22 posto alkohola ili
- 1 litra jakog alkoholnog pića sa više od 22 posto alkohola
Sve količine preko navedenih nisu dozvoljene za lični unos.
Namirnice koje prave najveći problem
Najčešća i najskuplja greška putnika odnosi se na hranu životinjskog porijekla. U Evropsku uniju nije dozvoljeno unositi:
- meso i mesne prerađevine
- mlijeko i mliječne proizvode
To znači da domaći sir, slanina, kobasice, pršuta i slični proizvodi gotovo sigurno završavaju zaplijenjeni, uz dodatnu novčanu kaznu.
Izuzeci postoje, ali su strogo ograničeni:
- do 20 kilograma ribe i morskih plodova po osobi
- do 2 kilograma proizvoda poput meda, jaja, proizvoda od jaja, puževa ili žabljih nogu
Voće i povrće: dozvoljeno, ali uz uslove
Svježe voće i povrće uglavnom je dozvoljeno do 5 kilograma po osobi, ali većina vrsta zahtijeva fitosanitarni sertifikat iz zemlje porijekla. Bez tog dokumenta roba može biti oduzeta.
Postoje i izuzeci koji ne zahtijevaju sertifikat, poput ananasa, banane, kokosa i sličnog tropskog voća, ali i tu se podrazumijevaju razumne količine za ličnu upotrebu.
Kazne koje bole
Ako se odlučite da ne prijavite robu ili pokušate unijeti zabranjene proizvode, rizikujete ozbiljne sankcije:
- za neprijavljivanje robe kazne se kreću od nekoliko stotina do nekoliko hiljada evra
- za pokušaj krijumčarenja ili unošenje zabranjene robe kazne mogu doseći i do 13.300 evra
Osim novca, roba se u pravilu trajno oduzima.
Zaključak
Prije nego što krenete na put, dobro provjerite šta se nalazi u vašem prtljažniku. Ono što je kod kuće simbol pažnje i tradicije, na granici Evropske unije može postati ozbiljan problem. Informisanost i poštovanje propisa najbolji su način da praznični povratak ne završi stresom, kaznama i nepotrebnim gubicima.
